درمان جدید برای لکه‌های مادرزادی قرمزرنگ (strawberry birthmark)!

Download a PDF of this page

گاهی اوقات درمان‌هایی که تأثیرات چشمگیری دارند، به‌صورت تصادفی کشف می‌شوند؛ برای نمونه می‌توان به بیماری همانژیوم (haemangioma) اشاره کرد که در نوزادان رخ می‌دهد و مانند لکه‌های شرابی در اثر بدشکلی رگ‌های خونی نابالغ ایجاد می‌شود.

در همانژیوم، عروق خونی کوچک به شکل توده گرد هم می‌آیند. همانژیوم‌ها معمولاً پوست و ناحیهٔ سر و گردن را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اما ممکن است در اندام‌های داخلی بدن مانند کبد نیز تشکیل شوند. ضایعات پوستی که در بیشتر موارد به‌دلیل ظاهر قرمز روشن و برآمده‌ «لکهٔ توت‌فرنگی» نامیده می‌شوند، معمولاً هنگام تولد مشاهده نمی‌شود و طی هفتهٔ اول به بعد زندگی ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها در سه ماههٔ اول رشد سریعی دارند و پس از آن رشد آن‌ها کاهش می‌یابد. در بیشتر موارد، این علائم در کودکانی که بیش از پنج سال دارد، به‌مرور زمان ناپدید می‌شود و یک لکهٔ صورتی کم‌رنگ یا مقداری پوست شل باقی می‌گذارند.

با این حال برخی همانژیوم‌ها به‌دلیل موقعیت قرارگیری‌شان- برای مثال ممکن است یک چشم را بپوشانند یا بینی را مسدود کنند – نیازمند درمان هستند. همچنین ممکن است به‌دلیل عوارض دیگر، به درمان نیاز داشته باشد. همانژیوم‌های زخمی‌شده ممکن است عفونی شوند، یا در بیمارانی با ضایعات عمیق، نارسایی قلبی ایجاد کنند؛ زیرا قلب باید خون فراوانی را از طریق رگ‌های خونی به این توده پمپاژ کند. در سال‌های اخیر، استروئیدها انتخاب نخست درمان دارویی برای همانژیوم‌های مشکل‌ساز بودند.

پس از آن در سال ۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۷ شمسی)، برخی پزشکان نتایج شگرفی را از درمان دیگری به دست آوردند که کاملاً تصادفی به آن رسیده بودند. آن‌ها از استروئیدها برای درمان یک کودک مبتلا به همانژیومی بزرگ که تقریباً صورت و چشم راست او را بلعیده بود، استفاده کردند. با وجود این درمان، نوزاد دچار نارسایی قلبی شد؛ بنابراین پزشکان برای درمان این بیماری، از دارویی استاندارد به نام پروپرانولول (Propranolol) استفاده کردند و با کمال تعجب دریافتند که طی ۲۴ ساعت، ظاهر همانژیوم بهبود یافت. تومور نیز در مدت یک هفته آن‌قدر کوچک شد که کودک توانست پلک بزند. پس از شش ماه درمان، همانژیوم به‌تدریج ناپدید شد.

پزشکان در سال بعد، برای درمان  12 کودک از پروپرانولول استفاده کردند و به موفقیت مشابهی دست یافتند. این نتایج قابل‌توجه در تعداد کمی از کودکان تکرار شد و در حال حاضر پروپرانولول در تعداد بیشتری از نوزادان استفاده می‌شود. [7], [8]

بعدی: تأثیرات درمانی متوسط؛ معمولی و نه‌چندان آشکار