پرسش ۷. بهترین راه برای شناسایی شواهد (در اینترنت یا جاهای دیگر) چیست؟!

Download a pdf of this page

متأسفانه هیچ نشانگر ساده و مطمئنی برای اطلاعات موثق وجود ندارد.

اگر پژوهش اصلی را خودتان بررسی نمی‌کنید، اعتماد خود را به ارزیابی شخص دیگری واگذار خواهید کرد؛ بنابراین مهم است که صلاحیت احتمالی آن شخص (یا سازمان) ارزیابی شود و توجه داشته باشید که آیا تضاد منافعی وجود دارد یا خیر.

در غیر این صورت از خودتان بپرسید که آیا به آنها اعتماد دارید تا بهترین پژوهش‌ها را پیدا و ارزیابی کنند. آیا این موضوع توصیف و ارجاع شده است؟برای مثال، فرض کنید کسی می‌خواهد بداند بتاکاروتن (مرتبط با ویتامین A) خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد یا نه. جست‌وجوی گوگل برای «سرطان بتاکاروتن» بیش از ۸۰۰ هزار نتیجه را نشان می‌دهد. با نگاهکردن به ۱۰ مورد اول، ۴ مطالعهٔ پژوهشی پایه‌ای وجود دارد و 6 مورد که مرور یا دیدگاه‌ها هستند. از این ۶ مورد، ۴ مورد برای ویتامین‌ها یا داروهای جایگزین در همان صفحه تبلیغات دارند؛ نشانه‌ای نگران‌کننده.

در یکی از این وب‌سایت‌های ضعیف‌تر آمده است:

«پرسش: آیا بتاکاروتن از سرطان جلوگیری می‌کند؟ پاسخ: مطالعات نشان داده‌اند که بتاکاروتن می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند. بتاکاروتن در سبزی‌های زرد، قرمز، سبز و همچنین در میوه‌ها یافت می‌شود. اعتقاد عمومی بر این است که استفاده از مکمل بتاکاروتن بهاندازهٔ خوردن میوه‌ها و سبزی‌های حاوی آن اثرگذار است، اما واقعاً این‌چنین نیست. مطالعات نشان می‌دهد خطر ابتلا به سرطان ریه در میان شرکت‌کنندگان افزایش‌یافته است».

علاوه بر آگهی‌ها به «مطالعاتی» اشاره شده است، اما شرحی از آن‌ها یا ارجاع به مطالعات منتشرشده وجود ندارد. این نشانه‌ای هشداردهنده است. نمی‌توانیم بگوییم نویسنده‌ای برای «مطالعات» جست‌وجو و ارزیابی انجام داده یا نه، یا تنها روی آن نتایجی مانور داده که دوست داشته است.این موضوع با اطلاعات ویکی‌پدیا (جزو ده مورد اول) در تضاد است:« مرور تمام کارآزمایی‌های کنترل‌شدهٔ تصادفی‌سازی‌شده در مقالات علمی توسط کاکرین که در سال ۲۰۰۷ میلادی (۱۳۸۶ شمسی) در JAMA (مجلهٔ انجمن پزشکی آمریکا) منتشر شد، نشان داد که بتاکاروتن میزان مرگ‌ومیر را حدود ۱- ۸ درصد افزایش می‌دهد (خطر نسبی: 05/1، فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد: 01/1-08/1). [15] با این حال، این متاآنالیز شامل دو مطالعهٔ گسترده دربارهٔ سیگاری‌ها بود؛ بنابراین مشخص نیست که بتوان نتایج آن را به عموم مردم تعمیم داد.»

این اطلاعات بیانگر نوع شواهد (کارآزمایی‌های تصادفی) و منابع (عدد درون پرانتز) است؛ بنابراین این حقیقت که هیچ تبلیغاتی موجود نیست و جزئیات اختصاصی دربارهٔ شواهد وجود دارد، اطمینان‌بخش است.

بعدی: پرسش ۸. آیا منابع مطمئن اطلاعاتی وجود دارد که قابل توصیه باشند؟