ارزیابی نقش شانس در آزمون‌های بی‌طرفانه!

Download a pdf of this page

هنگام تفسیر نتایج مقایسه‌های بی‌طرفانه درمان‌ها، نقش شانس می‌تواند ما را گمراه کند. ممکن است به‌اشتباه نتیجه بگیریم که تفاوت‌های واقعی در پیامدهای درمانی وجود دارد؛ در حالی که این‌گونه نیست. یا اینکه تفاوتی وجود ندارد، در صورتی که تفاوت مشاهده می‌شود. هرچه تعداد پیامدهای درمان مورد نظر بیشتر باشد، احتمال اشتباه ما کمتر می‌شود

از آنجا که مقایسه‌های درمانی نمی‌توانند همهٔ افرادی که آن شرایط درمان را داشته‌اند یا خواهند داشت دربربگیرند، یافتن قطعی «تفاوت‌های حقیقی» درمان‌ها امکان‌پذیر نیست. در عوض، مطالعات باید بهترین حدس‌ها را دربارهٔ تفاوت‌های واقعی ارائه کنند

اعتبار تفاوت‌های برآوردشده به‌کمک «فاصلهٔ اطمینان» (confidence interval= CI) نشان داده می‌شود. این فاصله محدوده‌ای را ارائه می‌دهد که در آن احتمالاً محدودهٔ تفاوت‌های واقعی قرار دارد. بیشتر افراد پیش از این با مفهوم فاصلهٔ اطمینان آشنا بوده‌اند، حتی اگر با این نام آشنا نباشند.

برای ‌مثال پیش از انتخابات، یک نظرسنجی ممکن است گزارش دهد که گروه الف، ۱۰ درصد جلوتر از گروه ب قرار دارد، اما این گزارش عنوان می‌کند که تفاوت دو گروه می‌تواند به کوچکی ۵ درصد یا بزرگی ۱۵ درصد باشد. این فاصلهٔ اطمینان نشان می‌دهد تفاوت واقعی بین دو گروه ممکن است جایی بین ۵ تا ۱۵ درصد قرار گرفته باشد

هرچه تعداد رأی‌دهندگان بیشتر باشد، عدم قطعیت نتایج کمتر خواهد شد؛ بنابراین فاصلهٔ اطمینان مربوط به تخمین تفاوت‌ها کمتر خواهد بود.

همان‌طور که می‌توان درجهٔ عدم قطعیت را پیرامون تفاوت برآوردشده در نسبت رأی‌دهندگان حمایت‌کننده از دو حزب سیاسی ارزیابی کرد، می‌توان آن را در نسبت بیمارانی که پس از دورهٔ درمانی بهبود یافته‌اند یا بدتر شده‌اند، ارزیابی کرد

در اینجا نیز هرچه تعداد پیامدهای درمان مشاهدهشده- مثلاً بهبود پس از حملهٔ قلبی- در مقایسهٔ دو درمان بیشتر باشد، فاصلهٔ اطمینان پیرامون تخمین تفاوت درمان کمتر خواهد بود؛ از این‌رو هرچه فاصلهٔ اطمینان کمتر باشد، بهتر است.

فاصلهٔ اطمینان معمولاً نشان‌دهندهٔ این است که چقدر می‌توان مطمئن بود که مقدار واقعی، درون طیفی از تخمین‌های ارائه‌شده قرار دارد؛ برای ‌مثال فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد به این معنی است که می‌توان ۹۵ درصد مطمئن بود که مقدار واقعی در محدودهٔ فاصلهٔ اطمینان قرار دارد؛ بدین‌معنا که احتمال ۵ در ۱۰۰ (۵ درصد) وجود دارد که مقدار «درست» خارج از آن طیف قرار داشته باشد.

بعدی: «تفاوت معنی‌دار بین درمان‌ها» چه معنایی دارد؟