مقایسهٔ بیمارانی که در حال حاضر تحت درمان قرار دارند، با بیمارانی ظاهراً مشابه که درمان‌های دیگری را در گذشته برای همان بیماری دریافت کرده‌اند.!

Download a pdf of this page

محققان گاهی اوقات بیمارانی را که تحت درمان‌های امروزی قرار دارند با بیماران ظاهراً مشابه‌ای مقایسه می‌کنند که در گذشته تحت درمان‌های متفاوتی برای همان بیماری بوده‌اند. این چنین مقایسه‌هایی می‌توانند شواهد قابل اعتمادی را فراهم کنند که آیا اثرات درمانی چشمگیر هستند یا خیر ـ مثلاً، زمانی که یک درمان جدید باعث می‌شود برخی از بیماران از یک بیماری سابقاً کشنده نجات یابند.

با این وجود، زمانی که تفاوت بین درمان‌ها چشمگیر نیستند، اما ارزش شناخته‌شدن دارد، مقایسه آن‌ها با استفاده از «شاهدهای تاریخی» (historical control) به‌طور بالقوه مشکل‌ساز هستند. اگرچه محققان از تعدیل‌های آماری و تجزیه‌وتحلیل استفاده می‌کنند تا مطمئن شوند موارد مشابه با هم مقایسه می‌شوند، این تحلیل‌ها نمی‌توانند ویژگی‌های مرتبط ولی ثبت‌نشده بیماران را در گروه‌های مقایسه در نظر بگیرند. در نتیجه، ما نمی‌توانیم هرگز به طور کامل مطمئن شویم که موارد مشابه با هم مقایسه می‌شوند.

این مشکلات را می‌توان با مقایسه نتایج حاصل از تجویز یک درمان به بیماران مشابه ولی در زمان‌های متفاوت نشان داد. تجزیه‌وتحلیل 19 نمونه از چنین مواردی را در بیماران مبتلا به سرطان ریه پیشرفته در نظر بگیرید که میزان مرگ‌ومیر سالانه آن‌ها متعاقب درمان مشابه ولی در زمان‌های متفاوت مقایسه شده بود. اگرچه تفاوت‌های اندکی در میزان مرگ‌ومیر انتظار می‌رفت، در واقع تفاوت‌ها قابل‌توجه بود: میزان مرگ‌ومیر از 24% کمتر تا 46% بیش‌تر متغیر بود. [4]

بدیهی است که این تفاوت‌ها به دلیل تغییر درمان رخ نداده بود – چون درمان‌ها یکسان بودند – یا به‌دلیل تفاوت بیماران نبود – چون بیماران وضعیت مشابهی داشتند. میزان متفاوت مرگ احتمالاً یا به دلیل تفاوت‌های تشخیص‌داده‌نشده بین بیماران بود، یا تغییرات ثبت‌نشده در طول زمان (مثلاً پرستاری بهتر یا کنترل مؤثرتر عفونت) که نمی‌توانستند در مقایسه‌ها در نظر گرفته شوند.

بعدی: مقایسهٔ گروه‌های ظاهراً مشابه از بیمارانی که درمان‌های متفاوتی را در یک دوره زمانی دریافت کرده‌اند.