Home > کتاب > ۶ – آزمونهای بیطرفانهٔ درمانها > راههای استفاده از تخصیص درمان بیطرفانه (تصادفی) در مقایسههای درمانی
راههای استفاده از تخصیص درمان بیطرفانه (تصادفی) در مقایسههای درمانی!
Download a pdf of this pageتخصیص تصادفی برای مقایسههای درمانی را میتوان به شیوههای مختلفی استفاده کرد؛ برای مثال میتوان آن را برای مقایسهٔ درمانهای متفاوت در زمانهای گوناگون بهصورت تصادفی برای یک بیمار به کار برد؛ بهاصطلاح «کارآزمایی متقاطع تصادفی» (randomised cross-over trial).
بنابراین برای ارزیابی اینکه آیا یک داروی استنشاقی میتواند برای یک بیمار مبتلا به سرفهٔ خشک و مداوم مفید باشد یا خیر میتوان مطالعهای طراحی کرد و آن را چندین ماه ادامه داد. در طول بعضی از هفتهها که بهصورت تصادفی انتخاب شدهاند، بیمار میتواند از یک اسپری تنفسی (inhaler) حاوی دارو استفاده کند. در طول هفتههای دیگر همان اسپری تنفسی که از نظر ظاهری مشابه، اما بدون داروست، مصرف میشود.
تعمیم نتایج چنین پژوهشی به تکتک بیماران در صورت قابلاجرا بودن آن بهوضوح مطلوب خواهد بود، اما شرایط بسیاری وجود دارد که اجرای اینگونه مطالعات متقاطع را بهسادگی امکانپذیر نمیکند؛ برای مثال نمیتوان عملهای گوناگون جراحی یا درمانهای مشکلات حاد و نادر سلامت مانند خونریزی شدید پس از یک تصادف جادهای را به این روش کرد.
Different possible units for random allocation (click to enlarge)
همچنین تخصیص تصادفی (random allocation) میتواند برای مقایسهٔ درمانهای متفاوتی استفاده شود که برای بخشهای متفاوت بدن همان بیمار ارائه میشود.
بنابراین در یک اختلال پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس، قسمتهای آسیبدیده از پوست را میتوان بهطور تصادفی انتخاب کرد و تصمیم گرفت کدام قسمت از پوست را با پماد حاوی دارو درمان کرد و کدام قسمت را با پماد بدون دارو. یا در درمان بیماری هر دو چشم، یکی از چشمها را میتوان بهطور تصادفی برای درمان و چشم دیگر را بهعنوان مقایسه برای عدم درمان انتخاب کرد.
استفادهٔ دیگر از تخصیص تصادفی مقایسهٔ درمانهای متفاوت برای جمعیتها یا گروههای گوناگون است؛ مثلاً همهٔ افرادی که به تعدادی از کلینیکهای مراقبتهای اولیه یا بیمارستانها مراجعه میکنند. این مقایسهها بهعنوان «کارآزماییهای تصادفیشده خوشهای (یا گروهی)» (cluster (or group) randomised trials) شناخته میشوند.
برای مثال بهمنظور بررسی تأثیرات برنامهٔ بیمهٔ درمانی همگانی در مکزیک، پژوهشگران ۷۴ جفت از مناطق پوشش مراقبتهای سلامت را با هم مقایسه کردند؛ خوشههایی که درمجموع نماینده ۱۱۸۰۰۰ خانوار در هفت ایالت بودند. در هر جفت مورد مقایسه، یک مورد بهصورت تصادفی به برنامهٔ بیمه اختصاص داده شد. [6]
با توجه به آنچه بیان شد، تاکنون رایجترین استفاده از روش تخصیص تصادفی، تصمیمگیری در این مورد بوده که کدام بیمار چه درمانی را دریافت کند.
بعدی: پیگیری همهٔ افراد در مقایسههای درمانی